ഡിസംബര് 6, ബാബരി മസ്ജിദ് തകര്ക്കപ്പെട്ട ദിവസം. തകര്ക്കപ്പെട്ടിട്ട് ഇന്നേക്ക് 32 വര്ഷം തികയുകയാണ്. ഇന്ത്യാ ചരിത്രത്തിലെ അങ്ങേയറ്റം അഭിശപ്തമായ ദിനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു 1992 ഡിസംബര് 6. രാജ്യം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ഭീകരപ്രവൃത്തികളിലൊന്നിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ദിനം. ബാബരി മസ്ജിദിന്റെ ശില പോലും അവശേഷിക്കാത്ത 32 വര്ഷങ്ങള് കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രശരീരത്തിനേറ്റ ഒരിക്കലും ഉണങ്ങാത്ത മുറിവായി, രാജ്യഹൃദയത്തെ ഗ്രസിച്ച വിങ്ങുന്ന നൊമ്പരമായി, ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ തോരാത്ത കണ്ണുനീരിന്റെ ഓര്മകളുമായി പക്ഷേ, ബാബരി മസ്ജിദ് ഇന്നും ജനഹൃദയങ്ങളില് ജീവിക്കുകയാണ്.
മതേതര രാജ്യത്തിന്റെ കറുത്ത ഏട്, ഈ 32 വര്ഷത്തിനുള്ളില് രാജ്യം കടന്നു പോയത് പല രാഷ്ട്രീയ സംഭവ വികാസങ്ങളിലൂടെയാണ്. 1990കള്ക്ക് ശേഷമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചരിത്രത്തില് ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ തകര്ച്ച നിര്ണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ 32 വര്ഷത്തിനിടയ്ക്ക് സംഭവിച്ചതൊന്നും ഇന്ത്യന് മതേതരത്വത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേറ്റ മുറിപ്പാടിനെ മായ്ച്ചിട്ടേയില്ല. പീന്നീട് ബാബരി മസ്ജിദ് കേസില് പ്രതിപട്ടികയിലുണ്ടായിരുന്ന ബിജെപി നേതാക്കളെ കോടതി കുറ്റവിമുക്തരാക്കി. സംഭവം അന്വേഷിച്ച ലിബര്ഹാന് കമ്മീഷന് റിപ്പോര്ട്ടിലെ കണ്ടെത്തലുകള് അടക്കം ഡിസംബര് ആറിനെങ്കിലും ചര്ച്ചയിലേയ്ക്ക് ഉയര്ന്നു വരുന്നുമ്പോഴും പരമോന്നത കോടതിയുടെ ഈ കേസിലെ തീര്പ്പ് തന്നെയാണ് അന്തിമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഏറ്റവും ഒടുവില് പള്ളി നിന്നയിടത്ത് സുപ്രീംകോടതി വിധി പ്രകാരം രാമക്ഷേത്രം ഉയര്ന്നു.
1949 ഡിസംബര് 22ന് പള്ളിക്കുള്ളില് അതിക്രമിച്ചു കടന്ന് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും 1992 ഡിസംബര് 6ന് പള്ളി തകര്ത്തതും കൊടിയ ക്രിമിനല് കുറ്റമെന്നു നിരീക്ഷിച്ച സുപ്രിംകോടതി തന്നെയാണ് ആ കുറ്റകൃത്യങ്ങള്ക്ക് ഉത്തരവാദികളായവര്ക്കു തന്നെ പള്ളി നിലനിന്നിരുന്ന സ്ഥലം വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതും അവിടെ ക്ഷേത്രം പണിയാന് വിധി കല്പ്പിക്കുന്നതും എന്നത് എത്രയോ വിചിത്രവും അപഹാസ്യവും അന്യായവുമാണെന്നോര്ക്കുക.
1529 : ബാബറി മസ്ജിദ് മിര് ബാഖി നിര്മ്മിച്ചു.
1885: കോടതി തര്ക്കം ആരംഭിച്ചു
ഡിസംബര് 1949: മസ്ജിദിനുള്ളില് രാമവിഗ്രഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു
സര്ക്കാര് സൈറ്റിനെ ‘മത്സര പ്രദേശം’ ആയി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും പ്രവേശന കവാടം പൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.
1950: ഹിന്ദു കക്ഷികള് കേസുകള് ഫയല് ചെയ്തു
1959 : മൂന്നാമത്തെ ഹിന്ദു കേസ് ഫയല് ചെയ്തു
1961 : മുസ്ലീം കേസ് ഫയല് ചെയ്തു
1984 : രാമജന്മഭൂമി പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു
ഫെബ്രുവരി 1, 1986 : ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ അകത്തെ ഗേറ്റ് തുറന്നു
ഹിന്ദു ‘പൂജയും ദര്ശനവും’ അനുവദിക്കുന്നതിനായി പൂട്ടുകള് നീക്കം ചെയ്യാന് ജില്ലാ ജഡ്ജി ഉത്തരവിട്ടു. ഇതില് പ്രതിഷേധിച്ച് മുസ്ലീങ്ങള് ബാബറി മസ്ജിദ് ആക്ഷന് കമ്മിറ്റി (ബിഎംഎസി) രൂപീകരിച്ചു.
നവംബര് 9, 1989: ശിലാനയങ്ങള് നടത്തി
1989: എല്ലാ ഉടമസ്ഥാവകാശ സ്യൂട്ടുകളും അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയിലേക്ക് മാറ്റി.
1990 സെപ്തംബര് 25: രഥയാത്ര –
1992 ഡിസംബര് 6: ബാബരി തകര്ത്തു – കര്സേവകരുടെ അക്രമാസക്തരായ ജനക്കൂട്ടം ബാബറി മസ്ജിദ് തകര്ത്തു. കര്സേവകര് അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു മേക്ക്-ഷിഫ്റ്റ് ക്ഷേത്രം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
ഡിസംബര് 16, 1992: ലിബര്ഹാന് കമ്മീഷന് രൂപീകരിച്ചു
ജനുവരി 7, 1993: സംസ്ഥാനം അയോധ്യ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നു
1994: ഇസ്മായില് ഫാറൂഖി വിധി
മതപരമായ എല്ലാ സ്ഥാവര സ്വത്തുക്കളും ഏറ്റെടുക്കാന് ബാധ്യസ്ഥരാണെന്നാണ് മുന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ജെഎസ് വര്മയുടെ ഭൂരിപക്ഷ വിധി. ഇസ്ലാമില് എന്തെങ്കിലും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമില്ലെങ്കില് പള്ളിയില് നമസ്കരിക്കുന്നത് ഇസ്ലാമിന്റെ അവിഭാജ്യമല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. മസ്ജിദിനെ അവിഭാജ്യ ആരാധനാലയമായി കണക്കാക്കിയതിന് വിധി വിമര്ശിക്കപ്പെട്ടു.
ഏപ്രില് 2002: അയോധ്യയുടെ അവകാശ തര്ക്ക കേസ് ആരംഭിച്ചു
മാര്ച്ച് – ഓഗസ്റ്റ് 2003: അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിര്ദ്ദേശപ്രകാരം ASI സര്വേ – ആര്ക്കിയോളജിക്കല് സര്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ തര്ക്കഭൂമിക്ക് താഴെയുള്ള ഭൂമി ഖനനം ചെയ്യാന് തുടങ്ങി. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള് കണ്ടെത്തിയതായി അവകാശപ്പെടുന്നു. എഎസ്ഐ റിപ്പോര്ട്ടിനെ മുസ്ലീങ്ങള് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
ജൂണ് 30, 2009: ലിബര്ഹാന് കമ്മീഷന് റിപ്പോര്ട്ട് സമര്പ്പിച്ചു – 17 വര്ഷത്തെ കാലതാമസത്തിന് ശേഷം, ലിബ്രഹാന് കമ്മീഷന് അതിന്റെ റിപ്പോര്ട്ട് പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് സമര്പ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം പരസ്യമാക്കിയിട്ടില്ല.
സെപ്തംബര് 30, 2010: അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി മൂന്ന് വിധത്തില് ഭൂമി വിഭജിച്ചു – മൂന്നിലൊന്ന് സുന്നി വഖഫ് ബോര്ഡിനും മൂന്നിലൊന്ന് നിര്മോഹി അഖാഡയ്ക്കും മൂന്നിലൊന്ന് രാം ലല്ല വിരാജ്മാന്.
2010 സെപ്തംബര് 30-ന് ഹൈക്കോടതിയുടെ ലഖ്നൗ ബെഞ്ചിന്റെ വിധിയില് അയോധ്യയിലെ തര്ക്കഭൂമി 2:1 അനുപാതത്തില് മുസ്ലീം, ഹിന്ദു വ്യവഹാരക്കാര്ക്കിടയില് വിഭജിച്ചു.
നിലവില് താല്ക്കാലിക ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ താഴികക്കുടം ഹൈക്കോടതി ഹിന്ദുക്കള്ക്ക് അനുവദിച്ചു.
മെയ് 2011: അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്തു –
മാര്ച്ച് 21, 2017: മുന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഖെഹാര് എല്ലാ കക്ഷികളും തമ്മില് കോടതിക്ക് പുറത്ത് ഒത്തുതീര്പ്പ് നിര്ദ്ദേശിക്കുന്നു.
ഓഗസ്റ്റ് 11, 2017: സുപ്രീം കോടതിയുടെ 3 ജഡ്ജി ബെഞ്ച് വിഷയം കേള്ക്കാന് തുടങ്ങി – ദീപക് മിശ്ര ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്, അശോക് ഭൂഷണ്, അബ്ദുള് നസീര് ജെജെ എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതിയുടെ 3 ജഡ്ജി ബെഞ്ച് അപ്പീല് വാദം കേള്ക്കാന് തുടങ്ങി.
ഫെബ്രുവരി-ജൂലൈ 2018 : 1994-ലെ ഇസ്മായില് ഫാറൂഖി ജഡ്ജിമാരെ പുനഃപരിശോധിക്കാന് 7 അംഗ ബെഞ്ചിന് റഫര് ചെയ്യണമെന്ന് ഹരജിക്കാര് വാദിക്കുന്നു
ജൂലൈ 20, 2018: സുപ്രീം കോടതി വിധി റിസര്വ് ചെയ്യുന്നു
സെപ്റ്റംബര് 2, 2018 : ഒരു വലിയ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കാന് എസ്സി വിസമ്മതിച്ചു
2019 ജനുവരി 8: സിജെഐ ഗൊഗോയ് 5 ജഡ്ജിമാരുടെ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കുന്നു – ഗൊഗോയ് സിജെഐ തന്റെ ഭരണപരമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് 5 ജഡ്ജിമാരുടെ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന് മുമ്പാകെ വിഷയം ലിസ്റ്റ് ചെയ്തു, 2018 സെപ്റ്റംബറിലെ വിധി റദ്ദാക്കി.
മാര്ച്ച് 8, 2019: സുപ്രീം കോടതി മധ്യസ്ഥതയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടു – രണ്ട് ദിവസത്തെ ഹിയറിംഗിന് ശേഷം, ചില പ്രധാന കക്ഷികളുടെ എതിര്പ്പ് അവഗണിച്ച് കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണത്തിലുള്ള മധ്യസ്ഥതയ്ക്ക് ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു. മധ്യസ്ഥത 2019 മെയ് പകുതിയോടെ അവസാനിക്കും.
നിയമപോരാട്ടങ്ങള്ക്കൊടുവില് സുപ്രീം കോടതി വിധി പ്രകാരം മസ്ജിദ് നിലനിന്ന സ്ഥലം കേസിലെ കക്ഷികളായ ഹിന്ദു സംഘടനകള്ക്ക് നല്കി. പള്ളി നിര്മിക്കാനായി കേസിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലിം സംഘടനയായ സുന്നി വഖഫ് ബോഡിന് അഞ്ചേക്കര് സ്ഥലം നല്കാനും ഉത്തരവായി. 2020ല് അവ്യക്തമായ തെളിവുകള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കേസിലെ 32 പ്രതികളെയും പ്രത്യേക സിബിഐ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.
